Een houtkachel zorgt voor sfeer, warmte en het karakteristieke gevoel van echt vuur. Wie een houtkachel gebruikt, heeft echter ook invloed op hoe schoon en efficiënt het hout verbrandt. Verantwoord stoken betekent daarom dat u niet alleen kijkt naar de warmte in huis, maar ook naar het hout, de manier van stoken, het onderhoud van de kachel en de omstandigheden buiten.
Met een aantal eenvoudige aandachtspunten kunt u rookvorming en overlast zoveel mogelijk beperken en tegelijkertijd beter gebruikmaken van uw houtkachel.
Gebruik droog en onbehandeld hout
Goed stoken begint bij het juiste brandhout. Gebruik uitsluitend droog en onbehandeld hout. Nat hout bevat veel vocht. Tijdens het stoken moet eerst dat vocht verdampen voordat het hout goed kan verbranden. Hierdoor ontstaat meer rook en levert het hout minder bruikbare warmte.
Gebruik daarom hout dat voldoende lang heeft kunnen drogen. Een vochtpercentage van ongeveer 15 tot 20 procent is een goede richtlijn.
Beschilderd, geïmpregneerd of ander bewerkt hout hoort niet in een houtkachel. Ook afval verbranden is niet toegestaan. De Rijksoverheid adviseert om uitsluitend droog en onbehandeld hout te gebruiken.
Controleer het stookalert
Verantwoord stoken betekent ook dat u kijkt naar de weersomstandigheden voordat u de houtkachel aansteekt.
Bij weinig wind blijft houtrook langer rondom woningen hangen. Dit kan voor overlast zorgen en heeft invloed op de luchtkwaliteit.
Daarom is het verstandig om vooraf het stookalert te raadplegen. Deze geeft op basis van onder andere wind en luchtkwaliteit advies voor uw postcodegebied. Bij code oranje of rood wordt geadviseerd om niet te stoken. Sommige gemeenten hebben hier bovendien eigen regels voor opgesteld.
Zorg voor voldoende lucht bij het aansteken
Een houtvuur heeft zuurstof nodig om goed te kunnen branden. Zorg daarom tijdens het aansteken voor voldoende luchttoevoer.
Wanneer de luchttoevoer te snel wordt beperkt, kan het hout onvolledig verbranden. Dit zorgt onder andere voor meer rook en vervuiling van de kachel en het rookkanaal.
Laat de kachel daarom goed op temperatuur komen en volg bij het regelen van de luchttoevoer altijd de instructies van de fabrikant.
Steek de houtkachel van bovenaf aan
Bij veel moderne houtkachels wordt de zogenoemde Zwitserse methode of top-downmethode gebruikt.
Hierbij legt u de grotere houtblokken onderin, met daarboven kleinere stukken aanmaakhout. Bovenop plaatst u een geschikt aanmaakmiddel.
Het vuur brandt vervolgens van boven naar beneden. Hierdoor warmt de verbrandingsruimte geleidelijk op en ontstaat tijdens het aansteken doorgaans minder rook dan wanneer het vuur onderaan wordt aangestoken.
Controleer altijd de handleiding van uw specifieke houtkachel voor de aanbevolen aansteekmethode.
Laat het vuur goed branden
Een houtkachel die voortdurend wordt gesmoord, brandt minder goed.
Het kan verleidelijk zijn om de luchttoevoer sterk te verminderen wanneer de woonkamer te warm wordt. Toch is dit geen ideale manier om het vermogen van de kachel te regelen. Door te weinig zuurstof kan de verbranding minder volledig worden.
Een goed passende houtkachel is daarom belangrijk. Wanneer het vermogen te groot is voor uw woonkamer, zult u eerder geneigd zijn het vuur continu te temperen.
Kies daarom een kachel waarvan het vermogen aansluit bij de ruimte die u wilt verwarmen.
Vul de houtkachel niet te vol
Meer hout betekent niet automatisch beter stoken.
Gebruik de hoeveelheid brandhout die door de fabrikant wordt aanbevolen. Wanneer u de kachel te vol legt, kan het vuur te krachtig worden en kan het toestel anders functioneren dan bedoeld.
Laat daarnaast voldoende ruimte tussen de houtblokken zodat lucht bij het vuur kan komen.
Let op rook uit de schoorsteen
De rook uit uw schoorsteen kan een aanwijzing geven over de verbranding.
Veel dikke of donkere rook kan bijvoorbeeld wijzen op nat hout, onvoldoende luchttoevoer of een vuur dat nog niet goed op temperatuur is.
Een moderne houtkachel die met droog hout en voldoende lucht wordt gebruikt, hoort zo efficiënt mogelijk te verbranden.
Houd rekening met uw omgeving
Bij verantwoord stoken hoort ook rekening houden met omwonenden.
Houtrook bevat fijnstof en andere stoffen die invloed hebben op de luchtkwaliteit en gezondheid. Hoeveel daarvan vrijkomt, hangt onder meer af van de kwaliteit van het hout, de verbranding en de manier waarop de kachel wordt gebruikt.
Stook daarom niet wanneer de weersomstandigheden ongunstig zijn en voorkom onnodige rookontwikkeling. Controleer ook of uw gemeente aanvullende regels voor houtstook heeft.
Laat uw houtkachel en rookkanaal onderhouden
Een goed werkende installatie helpt bij verantwoord gebruik.
Laat het rookkanaal regelmatig controleren en reinigen. Zo verkleint u de kans op problemen door ophoping van roet en kan worden gecontroleerd of het kanaal nog in goede staat verkeert.
Ook de houtkachel zelf verdient aandacht. Controleer bijvoorbeeld afdichtingen, bewegende onderdelen en de staat van de verbrandingsruimte.
Hoe vaak onderhoud nodig is, hangt af van het toestel en hoe intensief u de kachel gebruikt.
Volg de cursus Verantwoord Stoken
Wilt u meer leren over het juiste gebruik van uw houtkachel? Via Verantwoordstoken.nl kunt u een gratis online cursus volgen over verantwoord stoken.
In deze cursus leert u meer over onder andere vuur, brandstof, het gebruik van de houtkachel en externe omstandigheden die invloed hebben op de verbranding. De cursus duurt ongeveer een uur en is geschikt voor zowel beginnende als ervaren houtstokers.
Na succesvolle afronding ontvangt u een digitaal certificaat.
Verantwoord stoken begint bij de juiste houtkachel
Goed stoken begint uiteindelijk al bij de aanschaf.
Een moderne houtkachel die past bij de warmtebehoefte van uw woning is eenvoudiger op de juiste manier te gebruiken dan een toestel met veel te veel vermogen. Ook een goed passend en correct geïnstalleerd rookkanaal speelt daarbij een belangrijke rol.
Bij Lavrijsen Haarden kijken we daarom naar de complete situatie: van het juiste vermogen en de plaatsing van de kachel tot het rookkanaal en het gebruik.
Wilt u weten welke houtkachel bij uw woning past of wilt u advies over verantwoord stoken? Bezoek onze showroom in Hapert of neem contact op met Lavrijsen Haarden. We helpen u graag met persoonlijk advies voor comfortabel en verantwoord gebruik van uw houtkachel.